AYM’nin 2024/98 Esas ve 10.07.2025 Tarihli Kararına İlişkin Değerlendirmeler

2026’ya Başlarken Eski Defterleri Kapatmak – AYM’nin KVKK İptal Davası Kararı

2024’te KVKK’da yapılan değişikliklerden bir kısmı soyut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesine taşınmıştı. Mahkemenin 2024/98 Esas ve 10.07.2025 Tarihli kararı 31 Aralık 2025 tarih ve 33124 sayılı Resmi Gazetede yayımlandı. Anayasa Mahkemesi, 2024 yılında KVKK’da yapılan değişiklikleri Anayasaya aykırı bulmadı.

Peki, hangi hükümler hangi gerekçeyle iptal davasına konu edinilmişti?

(1) Özel nitelikli kişisel verilere ilişkin 6. maddenin (e) bendindeki sır saklama istisnası ile yeni getirilen (g) bendindeki yeni sivil toplum istisnası

İptal Talebi Gerekçesi: Belirsizlik, rıza olmaksızın veri işlenmesinin oluşturduğu güvencesizlik, kanunilik şartına aykırılık, hukuki güvencelerin sağlanamaması, veri sorumluları için sınırlamaların olmaması

(2) Kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin 9. maddenin 9. fıkrasında yer alan Türkiye’nin veya ilgili kişinin menfaatinin ciddi bir şekilde zarar göreceği durumlarda Kurulun izniyle kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin hüküm

İptal Talebi Gerekçesi: İdarenin kanuniliği ve yasama yetkisinin devredilmezliği ilkelerine aykırılık, eşit muamele ilkesine muhtemel aykırılıklar, kuraldaki belirsizliğin millî menfaatler ile ilgili olarak kişinin menfaatleri üzerinde ağır bir tehlike oluşturması riski

(3) Standart sözleşmelere ilişkin 18. maddenin birinci fıkrasının (d) bendindeki idari para cezası

İptal Talebi Gerekçesi: İdari para cezasına konu fiilin ağırlık derecesi ile verilen idari para cezası arasında açık orantısızlık, fiile göre yaptırımının düşüklüğü

Anayasa Mahkemesi tüm iptal taleplerini incelerken konuya bütüncül yaklaşmıştır. İptal talep edilen normu, temel ilkeler, ilgili kişilerin hakları, idari başvuru yolları ve diğer hak arama yollarını bütüncül bir şekilde ele almıştır. Salt bir normu cımbızla çekip ele almamış, haliyle KVKK’ya bütüncül bir yaklaşımla güvencelerin varlığını tespit etmiştir. İptal talebinin reddedilmesinde bu bütüncül yaklaşım dayanak oluşturmuştur.

Kişisel verilerin hem işlenmesinin hem de korunmasının aynı ölçüde korunan temel değerler olduğu yaklaşımıyla haklar arasında hassas bir uyum dengesi gözetilmiştir. Bilhassa özel nitelikli kişisel verilere ilişkin yeni rejim incelenirken hukuki işleme sebebine yönelik serbestliğin keyfilik getirmediği ve temel ilkeler başta olmak üzere diğer tüm güvencelere vurgu yapılmıştır.

Kişisel verilerin korunması da işlenmesi de aynı düzeyde meşru haklardır.

Kararda öne çıkan bir diğer husus ise demokratik toplum düzenine yönelik kıstaslar. Kararda, demokratik toplum düzeninin gerekliliklerinde GDPR esaslı bir dayanak oluşturmakta. Tüm dünyada GDPR veri koruma alanında altın bir standarda dönüşmekte ve demokratik toplum düzenini şekillendirmekte.

Yeni bir yıla başlarken, bazı eski defterleri kapatmak gerekiyordu. Anayasa Mahkemesinin yılın son günlerinde paylaştığı kararıyla 8. Yargı Paketiyle KVKK’da yapılan değişikliklere ilişkin tartışmalar kapanmış oldu.

Karar için bkz. AYM, E.2024/98, K.2025/149, 10/07/2025, RG 31.12.2025/33124, https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/ND/2025/149?EsasNo=2024%2F98